การแข่งขัน? เราจะสอนให้ลูกรู้จักมันในเชิงบวกได้อย่างไร

การแข่งขัน? เราจะสอนให้ลูกรู้จักมันในเชิงบวกได้อย่างไร

โดย ดร. วิโรจน์ ลักขณาอดิศร
– – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – – –

มีคุณพ่อคุณแม่หลายท่านเลยนะครับ ที่สอบถามผมมาว่า == จะสอนให้ลูกรู้จักกับการเข่งขันเชิงบวกได้อย่างไร == จนผมได้เจอคลิปอยู่ 2 คลิป ที่จะใช้ประกอบคำอธิบายได้ดีมากๆ เลยครับ โดยคลิปๆ นี้เป็นคลิปแรกครับผม เป็นคลิปของการแข่งขันจักรยานประเภททีม ที่อธิบายถึงปรัชญาของการแข่งขันได้ดีมากๆ

คุณพ่อคุณแม่บางท่าน เลือกที่จะสอนให้ลูกไม่ต้องแข่งขัน ซึ่งผมคิดว่าเรากำลังทำให้ลูกอยู่ในโลกที่ตรงกันข้ามกับโลกแห่งความเป็นจริงครับ เพราะโลกแห่งความเป็นจริงเป็นโลกที่ต้องแข่งขันครับ ผมคิดว่าสิ่งที่ดีที่สุด ก็คือ การสอนให้ลูกเรามองการแข่งขันในเชิงบวก และสามารถอยู่ร่วมกับการแข่งขันได้อย่างเข้าใจมันครับ

slc 019

ผมเคยจัดสัมมนาพบปะกับคุณแม่อยู่ครั้งหนึ่ง ผมตั้งคำถามกับคุณแม่ว่า == คุณแม่ท่านใด อยากให้ลูกสอบได้ที่ 1 บ้าง == เชื่อไหมครับ คุณแม่เกือบทั้งห้องยกมือขึ้นพร้อมๆ กันครับ ผมจำได้ว่าตอนนั้น ผมตอบด้วยข้อความติดตลกว่า “โชคดีนะครับ ที่ลูกของคุณแม่ในห้องนี้ไม่ได้เรียนในห้องเดียวกัน ไม่เช่นนั้น จะมีคุณแม่ที่สมหวังอยู่เพียงท่านเดียวเท่านั้นเอง” นั่นหมายความว่า เรามองการแข่งขันในลักษณะที่เป็นการเปรียบเทียบกับคนอื่นเท่านั้นครับ ซึ่งมันไม่ได้ผิดอะไรนะครับ แต่เรามองมันแค่มิติเดียว แต่อีกมิติหนึ่งที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือ == การบรรลุวัตถุประสงค์ ตามแผน และเป้าหมายที่วางเอาไว้ครับ ==

ถ้าเรามองเฉพาะเป้าหมายที่เป็นอันดับจากการเปรียบเทียบกับคนอื่น แม้ว่าวันนี้ลูกเราจะได้ที่หนึ่ง และได้ที่หนึ่งมาโดยตลอด แต่ต้องยอมรับนะครับว่า ไม่มีทางที่คนเราจะได้ที่หนึ่งในทุกๆ ครั้งของการแข่งขันครับ เชื่อไหมครับว่า เด็กที่ได้ที่หนึ่งมาโดยตลอด พอได้ที่สองมาสักครั้งหนึ่งนี่จ๋อยเลยนะครับ บางทีคิดในแง่ลบ ไปอิจฉาเพื่อนที่ได้ที่หนึ่งเสียอีก ถ้าเรามองว่าการแข่งขันต้องได้แต่ที่หนึ่ง นั่นหมายความว่า “สักวันหนึ่งอย่างไร เราก็ต้องผิดหวัง ต้องเสียใจ ใช่ไหมครับ” ดังนั้น ในมุมมองของผม “การบรรลุวัตถุประสงค์” ในการแข่งขัน จึงสำคัญกว่า “อันดับ” ในการแข่งขัน มากครับ

โลกแห่งความเป็นจริง เป็นโลกแห่งการแข่งขัน และเป็นการแข่งขันที่เป็นทีม เสียเป็นส่วนใหญ่ครับ ดังนั้นการบรรลุวัตถุประสงค์ตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย หรือตามแผนจึงสำคัญมากๆ ครับ อย่างในคลิปวีดีโอที่ผมนำมาให้คุณพ่อคุณแม่ได้รับชมกัน เป็นคลิปที่เฉลยแนวทางในการปั่นเข้าเส้นชัยของการแข่งขันจักรยานประเเภททีมครับ

นักปั่นแต่ละคนในทีมจะมีหน้าที่ที่ชัดเจนครับ นักปั่นคนที่ Sprint ทำความเร็วในระยะสั้นที่สุด จะอยู่เป็นคนสุดท้าย ส่วนนักปั่นที่ปั่นได้อึดๆ จะอยู่ด้านหน้า เพื่อปั่นนำโดยจะทำหน้าที่รับลมปะทะให้แทน เพื่อค่อยๆ ลำเลียงทีมของตัวเองไปเรื่อยๆ โดยนักปั่นคนที่ 1 – 3 จะคอยผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันขึ้นมาเป็น “ผู้นำ” จะสังเกตได้ว่าทุกคนในทีมจะทำตามแผน ทำตามหน้าที่ที่วางเอาไว้ครับ จนถึงระยะ 300 เมตรสุดท้าย ทั้งๆ ที่นักปั่นคนหนึ่งกำลังปั่นนำอยู่แท้ๆ เขายังต้องหลีกเพื่อเปิดทางให้นักปั่นคนสุดท้ายที่ออมแรงเอาไว้ และเป็นนักปั่นที่ทำความเร็วได้ในระยะเวลาอันสั้น Sprint เพื่อเข้าเส้นชัยเลยครับ หลายๆ คนอาจจะคิดว่า ตัวเองนำอยู่แท้ๆ จะเปิดทางให้เพื่อนทำไม แต่เชื่อไหมครับว่า ด้วยพละกำลังที่เหลืออยู่ หากฝืนปั่นต่อไป จะไม่มีทางสู้ตัว Sprint ของทีมอื่นได้เลย สู้เปิดทางให้เพื่อนปั่นเข้าเส้นชัย เพื่อให้ทีมทั้งทีมชนะจะดีกว่า


คลิปวีดีโอนี้ ช่วยสอนเด็กได้ดีมากครับว่า
1) เราไม่จำเป็นต้องสอบให้ได้ที่หนึ่งในทุกๆ ครั้งก็ได้ครับ เป็นที่หนึ่งบ้าง ได้บ้าง ไม่ได้บ้าง หรือจะไม่ได้เลยก็ไม่เป็นไร ขอให้เราเกาะอยู่กลุ่มนำเอาไว้ให้เหนียวแน่น เราต้องพยายามเพื่อตามกลุ่มนำให้ได้ อย่าปล่อยปละละเลยให้เราถูกทิ้งห่างไปเรื่อยๆ ครับ

2) ที่บอกว่าไม่จำเป็นต้องได้ที่หนึ่ง หรือชนะทุกครั้งก็เพราะว่า การบรรลุเป้าหมายที่เราวางแผนเอาไว้สำคัญกว่าครับ อย่างการเรียน ในบางวิชาเราสามารถวางเป้าหมายได้ครับ ว่าแต่ละวิชาวิชาไหน เราจะต้องการผลการเรียนกี่คะแนน เพื่อให้ได้ผลการเรียนในภาพรวมที่เราต้องการ ไม่จำเป็นต้องไปชนะใคร ถ้าเราบรรลุตามเป้าหมายที่เราตั้งไว้ให้กับตัวเราเอง ก็ถือว่าเราชนะแล้วครับ เราได้บรรลุวัตถุประสงค์แล้วครับ

3) การจะตั้งเป้าว่าจะแข่งกับเพื่อนคนไหน นั้นไม่ใช่เรื่องแปลก การที่รู้ว่าเพื่อนคนไหนเขาอยากจะแข่งกับเรา ก็ไม่ใช่เรื่องแปลก ไม่ต้องหวังว่าจะต้องชนะเพื่อนคนนั้นอยู่ร่ำไปหรอกนะครับ แค่เบียดกันให้สูสี ก็สนุกแล้วครับ ที่สำคัญที่สุดก็คือ ห้าม
โกงหรือเอาเปรียบเพื่อน “ถ้าชนะด้วยการโกง สู้แพ้อย่างสมศักดิ์ศรียังจะดีเสียกว่า” เวลาที่ชนะเพื่อนก็อย่าไปเยาะเย้ยเพื่อน เพราะในชีวิตจริง เรายังต้องแข่งขันกับเพื่อน หรือกับใครๆ อีกหลายครั้ง หลายเวที ซึ่งไม่ใช่การสอบอย่างเดียวครับ เป็นธรรมดาที่บางเวทีเราจะเชนะ บางเวทีเราอาจจะแพ้ เป็นเรื่องธรรมดาโลกครับ ถ้าเราแพ้ ก็อย่าไปจิตตกโทษตัวเอง หรือคิดอิจฉาเพื่อน ที่สำคัญเราควรจะเอาโจทย์ หรือคำถามที่เราทำไม่ได้ หรือทำผิด มาวิเคราะห์มากกว่า ว่าต้องทำอย่างไร เพื่อให้คราวหน้า หากเจอโจทย์ในข้อนั้นอีก เราจะได้ทำได้ ไม่เสียคะแนนอีก ไม่ปล่อยให้ชีวิตต้องสะดุดก้อนหินก้อนเดิมล้มอยู่ทุกวัน ผมมักจะสอนเด็กๆ ว่า “เพื่อนเขาชนะเรา เขาไม่ได้โกงเรา เราก็ต้องยอมรับ ในชีวิตนี้ยังมีเวทีแข่งขันอีกมากมาย ไม่ใช่ว่าคนเราจะแพ้เวทีนี้ แล้วจะแพ้เวทีเดียว ต่อให้เพื่อนโกง แล้วชนะเรา ก็ไม่ต้องเสียใจอีกเหมือนกัน จะให้ทำไงล่ะ ต้องให้ไปโกงเพื่อนกลับเพื่อเอาชนะอย่างนั้นหรือ ถ้าอย่างนั้นเราจะภูมิใจหรือเปล่า สู้เราเรียนรู้ข้อผิดพลาด แล้วพัฒนาตนเอง และรอแข่งขันกันในการสอบครั้งหน้าจะดีกว่า”

4) คุณพ่อคุณแม่หลายคน ชอบพาลูกไปสอบแข่งขัน ผมไม่ได้ห้ามนะครับ เพราะการพาลูกไปสัมผัสบรรยากาศของการแข่งขันบ้างเป็นเรื่องที่ดี แต่อย่าลืมนะครับว่าเป้าหมายสูงสุดของการแข่งขันไม่ใช่รางวัล แต่เป็นการสะท้อนตนเองเพื่อพัฒนา ถ้าเราพาลูกไปสอบถี่เกินไป สอบอยู่ทุกเดือน เราจะเอาเวลาที่ไหนมาวิเคราะห์เพื่อพัฒนาลูกล่ะครับ เพราะการสอบแต่ละครั้ง เราต้องวิเคราะห์ต่อนะครับว่า คำถามแบบไหนที่ลูกเราทำไม่ได้ เราจะได้มาช่วยแนะนำลูกเพื่อปิดจุดอ่อนในจุดนั้นของลูก ผมคิดว่าปีๆ หนึ่งเด็กไม่ควรสอบแข่งขันเกินกว่า 4 ครั้งครับ เต็มที่ไม่เกิน 5 ครั้ง เพื่อจะได้มีเวลาประมาณ 3 เดือน ในการปรับปรุงพัฒนาตนเอง เวทีแข่งขันก็มีมากครับ คุณพ่อคุณแม่ต้องเลือกเวทีที่เหมาะกับลูกหน่อยครับ ไม่ยากเกินไป ไม่ง่ายเกินไปครับ เพราะการสอบแข่งขันแต่ละครั้งถ้าจะให้ได้ประโยชน์จริงๆ มันต้องมีการเตรียมตัวก่อนสอบ และการทบทวนหลังสอบนะครับ การสอบดะไปเรื่อย ไม่เกิดประโยชน์เลยครับ

ยังมีตอนต่อไป ซึ่งผมจะอธิบายต่อในคลิปที่ 2 ซึ่งเป็นคลิปเกี่ยวกับกีฬารักบี้ครับ

<สนใจสมัครคอร์สเรียน FAN Math>

<สนใจสมัครคอร์สเรียน ACTive English>

<ที่ตั้ง / สาขา SE-ED Learning Center>

<สนใจ Franchise>

===============================
SE-ED Learning Center
เรียนกับซีเอ็ด เก่งพูดอังกฤษ เก่งคณิตอย่างเข้าใจ

สนใจหนังสือแบบฝึกหัดวิชาคณิตศาสตร์ FAN Math <คลิ้ก>
สนใจหนังสือภาษาอังกฤษ ACTive English <คลิ้ก>
สนใจหนังสือภาษาอังกฤษ New Connection <คลิ้ก>
สนใจหนังสือแบบฝึกหัดเสริมทักษะทางคณิตศาสตร์ Creative and Critical Thinking Skills <คลิ้ก>

Tel. 08-1832-2299, 0-2739-8888
Website: www.se-edlearning.com